’ اقتصاد‘ :

این نوشته در تاریخ ۱۶ خرداد ۱۳۸۸ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

احمدی نژاد؟ کرّوبی؟ میر حسین موسوی؟ یا مهاب قدس خدا آفرین؟

افشین اجلالی یکم) دوستانی که من را می شناسند می دانند که هیچوقت از بحث های سیاسی استقبال نکرده ام، چون معتقدم بحث سیاسی را باید آدم های سیاسی متخصص بکنند؛ مثل زمانی که می رفتیم بوفه دانشکده حقوق از آن چایی های تقریباً یک لیتری گنده کوروش می خوردیم و دانشجویان علوم سیاسی با هم صحبت می کردند و چه قدر ریز همه چیز را می شکافتند. موافق و مخالف دور یک میز می نشستند و
ساعت ها بدون این که اهانتی به طرف مقابل بکنند می گفتند و می شنیدند و می گفتند و باز می شنیدند. آخر سر هم دست در گردن هم می انداختند و می رفتند و این صحنه فردا و فردای فردا باز هم تکرار می شد. طبیعتاً غیر عادی است اگردو نفر جرّاح قلب در مورد سیستم ترمز ABS با هم خیلی تخصّصی صحبت کنند. بحث سیاسی کار آدم های سیاسی است.
دوم) هر کدام از ما آجری از بنای عظیم کشوری بزرگ هستیم که اگر در جای درست خود باشیم باعث پیشرفت و اگر در جای نا صحیح قرار گرفته باشیم چوبی در لای چرخ حرکت رو به جلوی بقیه خواهیم بود و این موضوع ربطی به این که چه کسی رئیس جمهور است و چه کسی نماینده مجلس و یا این که رئیس مجلس خبرگان کیست ندارد. آن آقا یا خانم کارمند شهرداری که مجوز ساخت طبقات اضافه بر روی یک بنای فرسوده را صادر می کند و باعث خلق فاجعه می شود کاری ندارد چه کسی در صدر دستگاه اجرایی کشور نشسته و چه کسی نماینده شورای شهر است؛ او کار خود را کرده، می کند و خواهد کرد و این چرخه همچنان ادامه خواهد داشت. اتّفاقاتی که در
لایه های پایینی جامعه ما می افتد مستقل از سیاست های کلّی کشور و همیشه در راستای اهداف و امیال شخصی کسانی است که دو سه روزی بر مسندی نشسته اند و می خواهند از ثانیه ثانیه این دو سه روز خود را و اگر علاقمند باشند نسل های آتی خود را مستفیض سازند و در این پروسه تصمیمی که توسط شخص اوّل اجرایی کشور گرفته می شود اصلاً اهمیت ندارد؛ نباید بی جهت برای این که چه کسی رئیس جمهور می شود حرص خورد. این ته جدولی ها هستند که در انجام هر کاری تصمیم آخر را می گیرند و در شرایط فعلی ما با آن یک رأیی که می دهیم تأثیر خاصّی روی این روند نخواهیم گذاشت  و فقط به یک وظیفه اجتماعی عمل می کنیم.
سوم) تعارفات رایج را کنار می گذارم و به عنوان یکی از نفرات همیشه برتر سمپاد (سازمان ملی پرورش استعداد های درخشان) تبریز، یک فارغ التحصیل دانشکده فنی دانشگاه تهران و کسی که در این مسابقه دانشگاه سازی و اختراع مدرک از یک دانشگاه دولتی (صنعتی سهند تبریز) مدرک فوق لیسانس گرفته، خود را نماینده طیفی از نخبگان و نوابغ کشور معرفی می کنم. بخشی از نخبگان کشور که من نماینده آنها نیستم الان از معتبر ترین دانشگاه های آمریکا تا دور افتاده ترین روستا های استرالیا و کانادا پراکنده اند. سایت Orkut که آخرش هم نفهمیدیم چرا فیلتر شد و به لطف فیلتر شکن ها هنوز هم می توان در آن ردپایی از دوستان قدیمی را پیدا کرد مدّتی است تغییرات جدید دوستان را هنگام Log in کردن عنوان می کند؛ مثلاً فلانی که Single بود Married شد و یا فلان کَس فیلم مورد
علاقه اش را از مارمولک به اخراجی های ۲ تغییر داد و إلی آخر. امّا هر بار که Log in می کنم جزو چند تغییر آخر که عمدتاً تعویض عکس و فیلم مورد علاقه و این طور چیز هاست، یک تغییر ثابت هم هست:
He (She) has changed his (her) country!
و به همین راحتی بخش عظیمی از هم کلاسی ها و هم دانشکده ای ها و هم محلّه ای های من گروه گروه از این کشور میروند. کجا؟ مهم نیست، چون نمی خواهند جای خاصّی بروند؛ فقط می خواهند از این کشور رفته باشند؛ مالزی، سنگاپور، بنگلادش، دَرِ پیت ترین
دانشگاه های ترکیه و خلاصه هر جایی که اینجا نباشد به عنوان یک مقصد انتخاب می شود.
آقایی که قرار است چند هفته دیگر رئیس جمهور بشوی، می دانی چرا آنها به این سرعت و با این کثرت فرار می کنند؟ چون تصمیمات جنابعالی و دیگر مقامات این کشور در خصوص رشد و بالندگی علمی و اقتصادی و امثالهم داخل همان اطاق جلساتتان باقی می ماند. بیرون از آن اطاق، خصوصی سازی یعنی مدیران دولتی کارخانه های دولتی را به طور خصوصی بین خودشان تقسیم  کنند و تا هزار سال دیگر جنس چینی مونتاژ  و سریال های کره ای وارد کنند. برای محقّقین و تحصیل کردگان در این چرخه واردات اجناس چینی و در عوض صدور جمع کثیری از نساء عفیفه به کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس، جایی نیست و اگر جلوی این روند گرفته نشود روزهای فعلی شیرین ترین روزهایی است که سپری می کنیم.
چهارم) می رسیم به اینکه چرا من این متن را نوشتم. دوستانی که در سیستم پیمانکاری و نظارت فعّالیّت داشته اند می دانند که حقوق ناظرین بر اساس جدول ابلاغی سازمان برنامه و بودجه سابق پرداخت می شود. براساس مدرک، سابقه کار، محل خدمت و تخصّص های خاصِ ناظر، رقمی از جدول فوق به عنوان حقوق مشخص شده و کارفرما علاوه بر این مبلغ که باید به دست ناظر برسد مبلغی را به شرکت مشاور جهت تأمین سایر هزینه ها پرداخت می نماید؛ امّا بعضی از شرکت های مشاور (مثل شرکت معظّمی که سربرگ آن را در فایل jpg پیوست ملاحظه خواهید کرد) به این رقم قانع نشده و طی قرارداد جداگانه ای که با ناظر می بندند مبلغی بسیار کمتر از رقم واقعی را به او پرداخت کرده و بقیه پول را « هپلی» می کنند. این اشاره را داشته باشید تا بند ۵ را بهتر متوجه شوید.
پنجم) من بیش از سه سال در دستگاه نظارت مقیم سدّ خداآفرین (سدّی خاکی روی رود مرزی ارس در شمال آذربایجان شرقی) مشغول به کار بودم. بهمن ماه سال گذشته یادداشتی در خصوص دریافت ضریبهایی که باید به من تعلّق می گرفت و کارفرما آنها را پرداخت می کرد ولی به دست من نمی رسید (توضیح قضیه را در بند چهارم داده ام) به رئیس مستقیمم (سر ناظر پروژه) دادم. جوابی که به یادداشت من داده شد در فایل ۲.jpg قابل ملاحظه است. به طور خلاصه بر اساس قرارداد بسته شده تحت عنوان کارشناس دفتر فنی، حتّی اگر سرپرستم به من ارجاع کند که امشب باید با من همبستر شوی، من باید اطاعت کنم (گویا در شرح وظایف چنین قید شده است) و درخواست احقاق حقوق از سوی من تعبیر به زیاده خواهی و سوق کارگاه به سوی بی نظمی شده است. مشابه این اتفاق کتباً و شفاهاَ هر روز و هر ساعت در تمام گوشه و کنار این کشور در حال وقوع است و سوال من این است که آیا شخص اول اجرایی مملکت از چنین حوادثی آگاه است؟ و آیا تغییر یا عدم تغییر یک رئیس جمهور می تواند منجر به تغییر روند سرکوب و تحقیر نخبگان کشور شود؟ من یک رأی دارم و آن یک رأی را در صندوق خواهم انداخت، ولی آیا آن یک رأی و تمام «یک رأی» های دیگر تأثیری در بهبود زندگی من و افرادی با شرایط من  خواهند داشت؟
ششم) به خاطر اتّفاقات بعضاً به شدت خنده داری که پس از مکاتبات فوق افتاد من مجبور به تسویه حساب با آن کارگاه شده و به فاصله چند روز پس از خروج از شرکت معظّم مذکور در یک کارگاه خوب در شهر خودم و این بار در سیستم پیمانکاری مشغول به کار شدم. موضوع برای من ختم به خیر شد، امّا سوال من از آقایی که قرار است چند هفته بعد رئیس جمهور این کشور پهناور شود این است که آیا قرار است اتفاقات جدیدی رخ دهد؟ یا همین طور پیش خواهیم رفت و به زودی آخرین استخوانهایمان نیز زیر این فشارها خُرد خواهد شد؟ و آیا اصولاً انتخاب یک رئیس جمهور جدید به معنای ایجاد تغییرات و خلق فضایی جدید است؟ و آیا من مزایای این فضای جدید را حس خواهم کرد؟

از این که دوستانه جواب سوالات من را خواهید داد، متشکرم.

افشین اجلالی
خرداد سال ۱۳۸۸

(تصویر پیوست را بببینید و بخوانید. برای بزرگ تر دیدن تصویر می توانید روی آن کلیک کنید  و سپس گزینه Full Size را انتخاب کنید)

مهاب قدس

این نوشته در تاریخ ۰۸ اردیبهشت ۱۳۸۸ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

مانیفست لیبرالیسم

مقدمه
پس از پنجاه سال غلبه گفتمان چپ بر سپهر سیاسی ایران كه نتایجی خسارت‌بار و گاه جبران‌ناپذیر نصیب ایران و ایرانیان كرد؛ لیبرالیسم، آن ققنوس خوشخوانی‏ست كه از زیر خاكستر، از پس ویرانه‏های چپ‏زدگی رخ می‏نماید و از جان‏های مشتاق آزادی دلربایی می‏كند. لیبرالیسم بر سه اصل فردیت، عقل و آزادی استوار شده‌است. در لیبرالیسم اصالت با فرد و آزادی او است و اداره‏ امور جامعه و مسئولیت هدایت بشر به ساحل آرامش و لذت، بر عهده‏ عقل نهاده شده‌است. آزادی برای ما هم هدف است، هم روش. آزادی مورد نظر ما دارای مرزبندی مشخص با هرج و مرج و بی‌بندوباری‏ست. آزادی برای ما اگر چه اصل است و هر گونه محدود كردن آن نیازمند استدلال‏های موجه، اما دامنه‏ آزادی تنها تا جایی گسترده می‏شود كه موجب تجاوز به حریم حقوق بنیادین انسان با معیار اعلامیه‌های جهانی حقوق بشر نشود. از سویی آزادی حق انسان است و از سوی دیگر همه‏ افراد انسانی نسبت به حقوق و آزادی‏های یكدیگر مكلف‌اند.
در جهان‌بینی لیبرال، انسان موجودی جویای لذت و خردمند است كه با تأكید بر تعقل قادر است به نحو مطلوب امور خویش را تمشیت كند. انسان تنها موجودی‏ست كه می‏تواند از طریق كنترل عقلانی امیال خود فرهنگ‌سازی كند و فرهنگ و تمدن مهم‏ترین فصل ممیز او با حیوانات است. با تكیه بر همین عقلانیت لیبرالی بوده‌است كه دستاوردهای شریفی چون دموكراسی و حقوق بشر، چشم‏اندازی جدید از زندگی را فرا روی انسان رهاشده از عصر برده‌داری و فئودالیته قرار داد.
ما ضمن پرهیز از اراده‌گرایی خام و با آگاهی نسبت به توانایی‏ها و محدودیت‌های نوع بشر، بر این باوریم كه می‏توان با تمسك به عمل‌گرایی لیبرال، كه خصوصیتی واقع‏بینانه دارد، بسیاری از ابعاد نامطلوب جامعه‏ ایرانی در سپهر اقتصاد، سیاست و فرهنگ را با تكیه بر ارزش‏ها و روش‌های لیبرالی اصلاح كرد و تغییر داد. درست همین پرهیز از اراده‌گرایی خام و غیر عقلانی ا‏ست كه لیبرال‏ها را از دروغ «مدینه‏ فاضله» و افسون «یوتوپیاگرایی» مصون می‏دارد. انسان نه اسیر تقدیر تاریخی ا‏ست و نه زندانی مشیتی فرا زمینی. از این رو لیبرالسیم به هیچ وجه انفعال و بی‌عملی را بر‌نمی‏تابد؛ عمل سیاسی مبتنی بر عقلانیت و محاسبه‏ فایده ـ هزینه را تأیید می‏كند اما افراط‌گرایی كور را رد می‏كند. تاریخ لیبرالیسم تاریخ مبارزه‌های باشكوه لیبرال‏ها با پادشاهی‌های مطلقه، كلیسای جبار، ارتجاع مذهبی، فاشیسم، استالینیسم و توتالیتاریسم است. لیبرال‏ها همواره در صف مقدم مبارزه برای تحقق حقوق اساسی آحاد انسان‏ها بوده‏اند. مبارزه با تبعیض نژادی و هر گونه آپارتاید، دفاع از برابری حقوق زن و مرد، بخشی دیگر از تاریخ پر افتخار مبارزات لیبرالی ا‏ست. همین مبارزه‏ عمل‌گرایانه و عقل‌محور است كه امروز لیبرالیسم را به بدیل ناگزیر انواع نظام‏های سیاسی‌ـ اقتصادی بسته و توتالتیر تبدیل كرده‌است. ما مصمم هستیم این مبارزه شریف را تا تحقق حقوق بشر و دموكراسی، به عنوان والاترین ارزش‏های لیبرالیسم ادامه دهیم و در این راه از فداكاری و پرداخت هزینه ابایی نداریم. به قول جان استیوارت میل، فیلسوف بزرگ لیبرال:« هر چند فقط در اوضاع و احوال بسیار ناقص جهان است كه هركس باید با فداكاری مطلق در مورد خوشبختی خود به خوشبختی دیگران یاری رساند؛ با این همه تا زمانی كه در این وضع ناقص قرار داریم ما با اعتقاد كامل اظهار می‌كنیم كه آمادگی برای چنین فداكاری، بزرگ‏ترین فضیلتی است كه می‏تواند در آدمی وجود داشته‌باشد.» ما در این راه دست یاری همه‏ آن‌هایی كه خود را هم‏فكر و هم‌راه ما در این مبارزه‏ خطیر می‏دانند به گرمی می‏فشاریم. این مانیفست در واقع مبین مبانی نظری مشترك كسانی خواهد بود كه ذیل پرچم لیبرالیسم به ایران و جهانی آبادتر، ثروتمندتر و آزادتر می‏اندیشند. جهانی مصون از تروریسم، دیكتاتوری، بنیادگرایی، خشونت، جهل و به دور از جلوه‏های خشن و غیر قابل تحمل فقر. ما از طریق این مانیفست، موضع نظری خود را به صورت شفاف پیرامون مقولات زیر به اطلاع همگان می‎رسانیم:

دنباله …

این نوشته در تاریخ ۲۳ فروردین ۱۳۸۸ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

بحران مالی و اسطوره‌های ضدنظام بازار

دکتر موسی غنی‌نژاد

بحران گسترده‌ای که اکنون سراسر بازار‌های مالی دنیا را فرا گرفته و موجب رکود فعالیت‌های اقتصادی در اغلب کشورهای جهان شده، موجی از بیکاری و معضلات اجتماعی را به همراه آورده و توجه رسانه‌های همگانی و افکار عمومی را به خود جلب کرده است.

براي توضیح این بحران و ارائه راه‌های برون‌رفت از آن، مسوولان سیا‌سی اغلب کشورهای ذی‌ربط روی یک موضوع تاکید می‌ورزند و آن ضرورت دخالت و نظارت بیش از پیش دولت‌ها در حوزه فعالیت‌های اقتصادی است.
احزاب چپ و راست حکومتی از انگلستان و آمریکا گرفته تا فرانسه و آلمان با رفع اتهام از خود انگشت اتهام رابه سوی بازار نشانه رفته‌اند و مدعی شده‌اند که سودجویی و بی‌بندوباری حاکم بر نظام بازار عامل اصلی به وجود آمدن این وضعیت اسفبار شده است. واضح است که براي توضیح پدیده پیچیده‌ای مانند بحران مالی، داوری‌های احساسی و شعارهای عوام‌فریبانه گرچه ممکن است افکار عمومی را موقتا قانع کند، اما به لحاظ علمی کاملا بی‌ارزش است و در عمل راه به جایی نمی‌برد. نکته جالب توجه اینجاست که هیچ یک از دستگاه‌های کارشناسی و تحقیقاتی عریض و طویل دولتی در آمریکا و دیگر کشورهای پیشرفته صنعتی نتوانسته بودند این بحران را پیش‌بینی کنند و اکنون نیز قادر به توضیح آن در یک چارچوب تئوریک منسجم نیستند.
نظریه‌های مربوط به بحران را به طور کلی شاید بتوان به سه گروه تقسیم کرد: دنباله …

این نوشته در تاریخ ۱۸ فروردین ۱۳۸۸ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

خيريه هم مي‌تواند بر مبناي سود بنيان نهاده‌ شود

چگونه مي‌توان خيريه‌ها را اداره كرد؟

نویسنده: مت مندلسون
برگردان: مسعود بُربُر- مريم كاظمي
[اين نوشته درروزنامه دنياي اقتصاد نگاشته شده است.]بين سال‌‌هاي ۱۹۹۴ تا ۲۰۰۲ در آمريكا، در مسابقات راهپيمايي و دوچرخه‌سواري كه يك بنگاه انتفاعي جمع آوري اعانه به نام «گروه پالوتا» سازمان دهي كرده بود، بيش از ۳۰۰‌‌ميليون دلار ‌براي بنيادهاي خيريه ايدز و سرطان سينه گردآوري شد.

 پس از آن كه در اگوست ۲۰۰۲، بنيادهاي خيريه تصميم گرفتند تا دست سرمایه دارانی را كه تا آن زمان از طریق آنها تغذیه مي‌‌‌شدند کوتاه کنند، ناگزير اين بنگاه لس آنجلسي نیز تعطيل شد و ۳۵۰ نفر از نيروي كارش اخراج شدند. مشکل آخر هم تصمیمي‌‌‌بود که توسط بنیاد محصولات آوون اتخاذ شد. این تصمیم به منظور راه‌اندازی یک راهپیمایی سه روزه برای سرطان سینه بود که توسط گروه پالوتا که توسط این بنیاد از دور خارج شد تکمیل شده بود.

پس از اینکه برخی از روزنامه‌‌ها در مورد پر هزینه بودن برنامه‌‌های پالوتا شروع به انتقاد نمودند، این انتقادات دیگر بنيادهاي خيريه را نیز برانگیخت. گله بنيادهاي خيريه معطوف به اين بود كه پالوتا يك بنگاه سودآور بوده و موسس آن، دان‌پالوتا، درآمدي بسيار بالاتر از حد رايج ، براي خود برداشت مي‌‌‌كند و با این کار اسم خیریه را خراب مي‌‌‌کند ، بنابراین باید این بنگاه تعطیل شود.

دنباله …

این نوشته در تاریخ ۲۸ اسفند ۱۳۸۷ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

آینده سرمایه داری

[اين نوشته در روزنامه دنياي اقتصاد نگاشته شده است.]
نوشته:  هنری هزلیت  (فيلسوف و اقتصاددان معروف ليبرتارين كه درسال ۱۹۹۳ بدرود حيات گفت)
برگردان: مسعود بُربُر

هم اکنون چشم انداز پیش روی سرمایه داری، با امید فاصله بسیاری دارد. و این به خاطر نقائص ذاتی سرمایه داری به عنوان یک نظام نیست، بلکه بدان خاطر است که آن را با «شیطان بزرگ» و «بی عدالتی» یاد می کنند، یا،  شایستگی هایش که بسیار اندک درک شده اند. به همین دلیل است که دچار بدنامی، انسداد، و کارشکنی است و به آرامی به سوی مرگ هدایت می شود.اما پیش از آنکه درباره آینده احتمالی سرمایه داری بحث کنیم، باید ابتدا به روشنی بدانیم سرمایه داری دقیقا چیست؟ دنباله …

این نوشته در تاریخ ۲۸ دی ۱۳۸۷ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

اقتصاد ایران در هفته ای که گذشت: وعده های تازه برای سال آینده

(نگاشته شده در بامداد خبر)

هفته گذشته، سرشار از وعده های تازه دولتیان به مردم بود: کاهش حقوق کارمندان و بازنشستگان در سال آینده، گرانی ۴۰۰ درصدی  خدمات دولتی، کاهش بودجه عمرانی، نرخ دوگانه بیکاری و نامزدی احتمالی آقای وزیرکار برای ریاست دولت.

دنباله …

این نوشته در تاریخ ۰۹ دی ۱۳۸۷ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

اقتصاد ایران در هفته ای که گذشت: راه حلی برای صورت مسأله

طی هفته گذشته قیمت نفت ایران به زیر ۳۳ دلار رسید، اکونومیست تورم سال آینده ایران را ۲۸  درصد پیش بینی کرد، لبنیات، گوشت، میوه، و لوازم خانگی گران شد، هوای تهران ۵۴۹ نفر را به کام مرگ فرستاد، احمدی نژاد فرمان سوم محدودیت نرخ سود را ابلاغ کرد،  و نیروی انتظامی راه حل تازه ی حل مشکلات مردم را رونمایی کرد. اسماعیل احمدی مقدم فرمانده نیروی انتظامی گفت در ادامه اجرای طرح ارتقای امنیت اجتماعی علاوه بر سه گروه سازمان دهندگان مفاسد ، فاسدان و هنجارشکنان و گروه متظاهران به فساد، با روزنامه نگاران برخورد خواهد شد.

دنباله …

این نوشته در تاریخ ۰۳ دی ۱۳۸۷ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

اقتصاد ایران در هفته ای که گذشت: ریشه تمامی مشکلات

(نگاشته شده در ايران ليبراليسم )

در هفته ای که پارلمان بخش خصوصی وزیر اقتصاد را به میهمانی صبحانه دعوت کرده بود تا به پایش و پیگیری اصل ۴۴ و پرسش از کارنامه دولت در این حوزه بپردازند، مسوولان بورس با رییس دولت برای تعلیق خصوصی سازی به توافق رسیدند، شاخص بورس با  ۱۵۴ واحد افت، بیش از پیش در محدوده زیر ۹هزار واحد فرورفت، دولت درخواست کاهش ۶۰۰۰ میلیارد تومانی بودجه عمرانی را کرد، و قیمت نفت به ۳۳ دلار رسید.

دنباله …

این نوشته در تاریخ ۲۳ آذر ۱۳۸۷ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

اقتصاد ایران در هفته ای که گذشت: مردان حرف، مردان عمل

بانك مركزي با انتشار اطلاعيه‌اي در پايگاه اطلاع‌رساني خود، با اعلام اينكه جهت‌گيري اصلي بانك مركزي در سال ۸۶ و سال جاري، كنترل رشد نقدينگي براي مهار تورم بوده است، تصريح كرد كه چنين سياستي واجد اثرات تاخيري بر نرخ تورم است و كاهش شتاب تورم در ماه‌هاي اخير گواهي بر اين مدعا است. بنا به گزارش بانک مرکزی نرخ تورم آبان ماه سال ۸۷ نسبت به ماه مشابه سال قبل ۳/۲۸درصد اعلام شد که نسبت به رقم ۵/۲۹ درصدی مهرماه ۸۷ نسبت به مهر ۸۶، ۲/۱درصد کاهش یافت و تورم اندکی آرام گرفت. میزان تورم ۱۲ ماه منتهی به آبان ۸۷ نیز نسبت به ۱۲ ماه منتهی به آبان سال ۸۶ معادل ۲۵ درصد اعلام شد که نسبت به ۱۲ ماه منتهی به مهر ۸۷ که ۳/۲۴ درصد بود معادل ۷/۰ درصد افزایش یافته است.

دنباله …

این نوشته در تاریخ ۱۷ آذر ۱۳۸۷ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

اقتصاد ایران در هفته ای که گذشت: سخنانی که بدون پاسخ نماند

کارشناسنان اقتصاد، سقوط قیمت نفت به کف قیمت سه سال گذشته را برای کشورهایی که بودجه و اقتصادشان وابستگی بالایی به نفت دارد هشداری بسیار جدی دانستند و رییس دولت نهم پیش چشم میلیون ها ایرانی که به تماشای سیمای جمهوری اسلامی نشسته بودند گاه با لحنی عوامانه و گاه با ژستی کارشناسانه از همه مسائل اقتصادی پیش روی ایران و جهان سخن گفت و برای حل مسائل جهانی  اعلام آمادگی کرد، اما تقریبا هیچ یک از سخنانش هفته گذشته را بی پاسخ به پایان نرساندند.

دنباله …

این نوشته در تاریخ ۰۸ آذر ۱۳۸۷ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

اقتصاد ایران در هفته ای که گذشت: آماده باش برای عدالت انتخاباتی

طی هفته گذشته، خبرگزاری ها خبر از تدوین طرحی دادند که می توان آن را مخالفت صریح نمایندگان مجلس با اجرای طرح تحول اقتصادی دانست. در پي بالا گرفتن اختلاف نظرها بين دولت و مجلس اصولگرا درباره طرح تحول اقتصادي كه اوج آن جدال ‏رسانه‌اي حاميان احمدي‌نژاد با احمد توكلي بود، رسانه‌ها خبر دادند كه گروهي از نمايندگان عضو كميسيون ‏ويژه طرح تحول اقتصادي در حال تدوين طرحي هستند كه بر اساس آن دولت نهم تا قبل از انتخابات ‏رياست‌جمهوري از پرداخت نقدي يارانه‌ها منع مي‌شود. ‏این در حالی است که احمدی نژاد پیش از این تاکید کرده است اگر قطعه قطعه هم شود از این طرح باز نخواهد گشت.

دنباله …

این نوشته در تاریخ ۰۵ آذر ۱۳۸۷ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

اقتصاد ایران در هفته ای که گذشت: شمارش بی امان ضربه ها

در پایان هفته گذشته رییس پارلمان بخش خصوصی، سخن از تشكيل «كميته بحران» در اتاق‌هاي بازرگاني كشور براي حمايت از توليد  گفته و  تاکید کرده بود نباید اجازه دهيم تا تحريم‌هاي شديدتري صورت بگيرد و باید به سمتي برويم كه با برداشتن تحريم‌ها بتوانيم اهداف چشم‌انداز را تحقق بخشيم. تنها به فاصله دو روز معاون وزير خزانه‌داري آمريكا با اعلام اينكه بانك‌هاي ايراني به‌رغم تحريم‌هاي اعمال شده توسط شوراي امنيت در دبي مشغول به انجام فعاليت‌هاي مالي هستند، از مقامات خواست آنها را تحت نظارت بيشتر قرار دهند.

دنباله …

این نوشته در تاریخ ۲۶ آبان ۱۳۸۷ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

خرد، شناخت و آزادی: نگاهی به اندیشه های هایک

خرد، شناخت و آزادی

نگاهی به اندیشه های هایک

مسعود بُربُر

[اين نوشته در تارنگار آفتاب، تارنگار رستاک، تارنگار اينك فلسفه، تارنگار ايران ليبراليسم، تارنگار بامدادخبر ، تارنگار رازهزاره، تارنگار نصور و در روزنامه دنياي اقتصاد با عنوان “جاي خالي فيلسوف آزادي در روزگار هجمه به ليبراليسم” منتشر شده است.]

فريدريش فون هايكلاپلاس، رياضيدان و فيلسوف فرانسوى، معتقد بود كه اگر كسى بتواند در يك لحظه مكانِ تمام اتمهاى عالم را بداند و نيروهاى بينشان را بشناسد، خواهد توانست تمام رخدادهاى گيتى را تا ابد پيش‏بينى كند. بدین سان تحويل گرايى، به دليل اين كه امكان بيان رياضى رخدادها را فراهم مى‏كرد، و مشاهده را به امرى دقيق و شفاف بدل مى‏نمود، خيلى زود در ميان دانشمندان محبوبيت يافت. به زودى قواعد ديگرى بر مبناى معادله‏ى مقدس تحويل‏گرايى -”(الف) چيزى نيست جز مجموعه‏ى (ب)ها”- تدوين شد. در تمام اين موارد، عناصر سازنده‏ى موضوع مورد بررسى در درجه‏ى اول اهميت بودند و روابط ميانشان به عنوان نظمى كه بر گيتى حاكم است، و نه ماهيتى مجزا، مورد بررسى قرار مى‏گرفت. خيلى زود دانشمندان متقاعد شدند كه “نور چيزى نيست جز مجموعه‏ى فوتون‏ها”، “ماده چيزى نيست جز مجموعه‏ى اتم‏ها”، “اتم چيزى نيست جز مجموعه‏ى الكترون‏ها و پروتون‏ها و نوترون‏ها”، و “جاندار چيزى نيست جز مجموعه‏ى سلول‏ها”، …

اين نگرش در نهايت به تصويرى ماشين‏واره از جهان منتهى شد. اين ماترياليسمِ مكانيكى براى ابداعات فنى و پيشرفت صنايع سودمند بود، چرا كه ماشين‏هاى قرن نوزدهمى با همين قواعدِ شفاف و ساده طرح‏ريزى و ساخته مى‏شدند. گزاره‏هاى مشهورِ “جامعه چيزى نيست جز طبقه‏هاى اقتصادى” و در نتيجه “تاريخ چيزى نيست جز كشمكش طبقاتى”، از دل همین نگرش برآمدند. كاميابى روش تحويل‏گرايانه تا ميانه‏ى قرن بيستم ادامه داشت. رشد صنعتى چشمگيرِ مبتنى بر تغيير دادنِ ماده‏ى خام، زير تأثير اين نگرش ممكن شد. كارخانه‏هاى عظيم قرن نوزدهمى و اوايل قرن بيستم، با بهره‏گيرى از اين اصول كار مى‏كردند. اما « آن چه محکم بود و استوار، دود شد و به هوا رفت. »

دنباله …

این نوشته در تاریخ ۲۶ آبان ۱۳۸۷ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

اقتصاد ایران در هفته ای که گذشت: شهر در دست بچه ها

(نگاشته شده در ايران ليبراليسم)

در هفته گذشته نمایندگان بخش خصوصی، اقتصاد ایران را بی دفاع خواندند و سالی سخت را پیش روی آن پیش بینی کردند؛ مقامات عالیرتبه نظام از ۳۰ سال دفاع پرقدرت از نظام اسلامی سخن راندند و فرمودند اظهار نظر علیه دولت مسئله ای نیست که خداوند از آن بگذرد؛ نشریه “شهروند امروز” به دليل غير واقعي جلوه دادن برخي اقدامات دولت توقیف شد؛ و نیروی انتظامی با برگزاری رزمایش امنیت، جریان کند ترافیک در قلب شهر تهران را درگیر گره های کورتر کرد و به دفاع از امنیت اخلاقی شهروندان پرداخت.

دنباله …

این نوشته در تاریخ ۱۳ آبان ۱۳۸۷ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

اقتصاد ايران در هفته اي كه گذشت: فرافكني، بحران، خلاقيت

(نگاشته شده در ايران ليبراليسم)

كارشناسان بارها و بارها ازخطرات فرارسيدن بحران مالي جهان به ايران ،‌ خالي بودن صندوق ارزي، كاهش قيمت نفت، كسري بودجه مكرر دولت، سقوط نظام بانكي، افزايش حجم نقدينگي و تورم،  افزايش بيكاري و افزايش روز افزون شكاف طبقاتي گفته بودند. احمدي نژاد از زيرپاگذاشتن احكام الهي در كشورهاي غربي سخن راند و از گرفتاري غربي ها در خودخواهی ها، چپاولگری ها و حرام خواری هایش گفت. او گفت:” اگر قطعه قطعه شوم از طرح بنگاه هاي زودبازده برنخواهم گشت”
از سوي ديگر  کسانی که تا چندماه پیش در رقابت های نفسگیر خرید عرضه های بلوکی اصل ۴۴ در بورس، ریال به ریال بر قیمت ها افزودند و رقبا را یکی پس از دیگری از میدان به در کردند تا بلوک های مدیریتی را با قیمت هایی گران تر از آن خود کنند، امروز زیان دیدگان بزرگ بازار سرمایه هستند و در همين شرايط ِ سقوط روزانه ۵۰۰ واحدي بورس تهران است كه رييس دولت نامه هايي براي اصلاح اقتصاد جهاني مي نويسد. دنباله …

این نوشته در تاریخ ۰۷ آبان ۱۳۸۷ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

اقتصاد ایران در هفته ای که گذشت: ای کاش اشتباه کرده بود

دولت مردان نهم، یکریز از پایان سرمایه داری سخن راندند، چپ گرایان، بحران اقتصادی جهان را فرزند خلف لیبرالیسم و نولیبرالیسم دانستند، مديران سازمان بورس اوراق بهادار از عدم تاثيرپذيري بورس تهران از بحران مالي جهان گفتند و هاشمی رفسنجانی پیش بینی کرد كه دامنه این بحران دیر یا زود به ایران نیز خواهد رسید. بورس تهران تنها در یک روز شاهد سقوط ۵۸۰ واحدی بود.

دنباله …

این نوشته در تاریخ ۲۷ مهر ۱۳۸۷ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

اقتصاد ایران در هفته ای که گذشت: بازارهايی با چراغ خاموش

(نگاشته شده در ايران ليبراليسم)

بازارموج مقابله دولت نهم باحضور دانش اقتصادی در تصمیم گیری ها، هفته پیش به دانشگاه ها رسید. پس از تعطیلی سازمان مدیریت و برنامه، شورای پول و اعتبار، برکناری دانش جعفری، و تودیع مظاهری، نوبت به اساتیدی رسید که دانش اقتصادی شان در دانشگاه ها مزاحم عملکرد تبلیغاتی دولت نهم بود. بازنشستگی استادان دامن دانشگاه های اقتصاد را هم گرفت و جمعی از استاد ان صاحب نام این حوزه را خانه نشین کرد. اساتیدی که امضای بسیاری از آن ها در نامه انتقادی ۵۷ اقتصاددان به محمود احمدی نژاد رئیس دولت نهم دیده می شود.
هفته گذشته همچنین مقاومتها در برابر اجراي ماليات بر ارزش افزوده به سرانجام رسید و با توافق براي بازگشايي بازار، پرونده «ماليات بر ارزش افزوده» تا اطلاع ثانوي بسته شد؛ وزير خزانه داري امريكا بار ديگر خواهان كاهش تعاملات مالي كشورها با ايران شد ؛ مديرعامل شركت بورس از تهيه و تدوين برنامه استراتژيكي خبر داد كه بر اساس آن ارزش بازار سهام تا سال ۱۳۹۳ به بيش از ۳۴۲ ميليارد دلار خواهد رسيد؛ و در پایان با آن که بر اساس پيش‌بيني‌هاي برنامه چهارم توسعه قرار بود نرخ تورم در سال ۱۳۸۸ يعني سال آخر برنامه پنجم تك رقمي شود اما معاونت برنامه‌ريزي رياست‌جمهوري نرخ تورم را براي سال آينده رسما حدود ۲۰درصد برآورده كرد.

دنباله …

این نوشته در تاریخ ۲۰ مهر ۱۳۸۷ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

اقتصاد ایران در هفته ای که گذشت: سخنانی که حرف نداشت

(نگاشته شده در ايران ليبراليسم)

بازاراحمدی نژاد این هفته هم حرف زد. از بی خاصیتی قطعنامه چهارم گفت، از دروغ بودن تورم ۲۳ درصدی گفت، از چهل میلیون فقیر آمریکایی سخن راند، و از این که به هر ایرانی دهک پایینی ده ها هزار تومان می دهد. اما از تعطیلی بازار چند شهر بزرگ ایران و از سقوط ۱۳۷۸ واحدی بورس ایران در هفته ی گذشته حرفی نزد، از تورم ۲۹.۴ درصدی شهریورماه چیزی نگفت، و روی تلخ طرح تحول اقتصادی را نادیده گرفت. دنباله …

این نوشته در تاریخ ۱۸ مهر ۱۳۸۷ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

تعطیلی بازار طلای تهران در اعتراض به مالیات بر ارزش افزوده

بازار سرمایه: «روز دوشنبه در جلسه ای با حضور روسای مجامع و مراکز استان ها با رئیس سازمان امور مالیاتی، وضعیت مالیات بر ارزش افزوده اصناف مورد بررسی قرار خواهد گرفت.»محمد آزاد رئیس شورای اصناف کشور درگفت وگو با «سرمایه» ضمن بیان مطلب فوق اظهار امیدواری کرد و در این جلسه اجرای مالیات بر ارزش افزوده برای اصناف به تعویق بیفتد. در پی اعتراضات گسترده اصناف به اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده از اول مهرماه سال جاری و ابهامات مطرح شده در این زمینه که به تعطیلی بازار طلافروشان اصفهان، تبریز،قزوین، مشهد و تهران انجامید، سید علی اکبر عرب مازار رئیس سازمان امور مالیاتی حضور در شهرهای معترض و توجیه اصناف این شهرها را در برنامه کاری خود قرار داد چراکه ممکن بود این وضعیت به شهرها و همچنین صنوف دیگر کشیده شود.
در همین حال، به گفته آزاد خبرهایی از شهرها و حوزه های صنفی دیگر نیز به گوش می رسید به طوری که در مشهد در مراحلی کل بازار و نه تنها بازار طلا و جواهر تعطیل شده بود.

دنباله …

این نوشته در تاریخ ۱۷ مهر ۱۳۸۷ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

انتقادات مظاهري از دولت نهم در حضور احمدي نژاد

دوازدهمين مراسم توديع و معارفه در دولت نهم باز هم محلي براي نقد سياست هاي اقتصادي دولت شد. روز گذشته محمود احمدي نژاد با حضور در بانک مرکزي محمود بهمني سومين رئيس کل بانک مرکزي را در سال سوم دولت معارفه کرد تا بانک مرکزي با داشتن سه رئيس در سه سال پيشتاز تغيير در دولت باشد.(تغييري که دانش جعفري وزير سابق اقتصاد پيش بيني کرد احتمال تکرار آن زياد باشد.) اولين سخنران اين مراسم طهماسب مظاهري بود. مردي که يک سال پيش جانشين ابراهيم شيباني شد. مظاهري برخلاف خلف خود(ابراهيم شيباني) ناگفته هاي خود را باز گفت و در قالب کنايه هاي کلي دولت نهم را متهم به حرکت بر اساس سراب کرد که نتيجه آن به جاي سيراب شدن تشديد عطش است. مظاهري سخنان خود را در قالب ۱۹ بند بيان کرد و در هر کدام به ظرافت رفتارهاي دولت نهم را زير سوال برد و با طعنه زدن به رفتارهاي اقتصادي دولت به آنان گوشزد کرد از کساني(مردم) که به آنها ظلم کرده ايد انتظار وفا نداشته باشيد. سخنان مظاهري بيش از ۴۰ دقيقه به طول انجاميد. متن زير، متن کامل سخنراني مظاهري است که فقط روي خروجي خبر ايلنا قرار گرفت؛ متني که مظاهري موفق نشد تمام آن را در حضور احمدي نژاد قرائت کند؛ دنباله …

این نوشته در تاریخ ۱۲ مهر ۱۳۸۷ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

اقتصاد ایران در هفته ای که گذشت: جای خالی عقل و آزادی

(نگاشته شده در ايران ليبراليسم)

اگرچه پیش بینی وجود پس لرزه هایی برای برکناری مظاهری از سمت ریاست بانک مرکزی چندان دشوار نبود، اما به نظر می رسد رسانه ها ابعاد این پس لرزه ها را به درستی برآورد نکرده بودند. اگر یک سوی ماجرای برکناری مظاهری به تشکیل ستاد سه ضلعی حمایت از تولید و حضور صمصامی در بانک مرکزی انجامید، سوی دیگر، لغو تصمیم دولت و احیای شوراها، هشدار به دولت به دلیل عدول از قوانین مصوب مجلس و تهدید مدیران دولتی به تعقیب قانونی و انفصال از خدمات دولتی، انتقاد مکرر رسانه ها از اقدامات دولت و به ویژه برکناری مظاهری، و همچنین جبهه گیری مجلس شورا و مجمع تشخیص مصلحت در برابر دولت بود. همین ها گویا آن قدر بود که حواسمان به تصویب قطع نامه چهارم شورای امنیت و رتبه ی تاسف برانگیز ایران در شاخص آزادی اقتصادی نباشد.

دنباله …

این نوشته در تاریخ ۰۵ مهر ۱۳۸۷ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

اقتصاد ایران در هفته ای که گذشت: تیر خلاص به اقتصاد کشور

بدون شک مهم ترین خبر اقتصادی هفته گذشته برکناری مظاهری، رییس کل بانک مرکزی ایران بود. برخی از کارشناسان بر این باورند که دولت با برکناری وی، دستان خود را از قید و بندهای دانش اقتصادی آزاد کرد تا اجرای طرح هایی که با هدف انحراف افکار عمومی و جلب آرا پیاده می شوند، میسر شود. رییس دولت نهم پس از شکست های پیاپی که حاصل سیاست های غلط اقتصادی در سال های آغاز به کار خود بود، برای مهار نسبی اوضاع اقتصادی به ویژه تورم و نقدینگی ، به روی کارآمدن مظاهری تن داد. مظاهری که اختلافات بینشی بسیار با مجموعه دولت نهم داشت، از شهریور ماه گذشته به مدت یک سال، علیرغم مخالفت ها و کارشکنی های هر روزه ی دولت توانست روند شتابان رشد نقدینگی و افزایش نرخ تورم را کندتر کند، اما اکنون که کمتر از یک سال تا انتخابات ریاست جمهوری باقی است، ایستادگی سرسختانه مظاهری در برابر سیاست های تبلیغاتی دولت دیگر قابل تحمل دولتیان نیست. دولتی که بیش از همه، نیاز به روش های تبلیغاتی برای جلب آرای از دست رفته خود حتا به قیمت نابودی پرشتاب اقتصاد کشور دارد و بار دیگر به شلیک تیر خلاص روی آورده است. تیری که این بار بر پیکر اقتصاد ایران می نشیند.

دنباله …

این نوشته در تاریخ ۰۱ مهر ۱۳۸۷ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

مظاهری: خبر که غلط نمی شود، من هم شنیده ام

درحالیکه خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام رسمی خداحافظی طهماسب مظاهری از بانک مرکزی را تایید کرد، خود مظاهری اظهار داشت: اگر خبر است كه درست است. مظاهری که رییس دولت پیشتر به طور غیر رسمی دستور استغفایش را داده بود، گفته بود: “استعفا نمی دهم، عزلم کنید! ”

“طهماسب مظاهري” در خصوص جايگزيني محمود بهمني بجاي وي به عنوان رييس كل بانك مركزي به خبرگزاری فارس گفت: اگر خبر است كه درست است، خبر كه غلط نمي شود، من هم شنيده‏ام. طهماسب مظاهري در پاسخ به اين سوال كه خبر جايگزيني آقاي بهمني بجاي شما درست است يا خير؟ اظهارداشت: خبر آمده يا شايعه است؟ اگر خبر آمده حتما درست است. وي که طی یک سال گذشته تنها مرد اقتصادی دولت نهم بود که تصمیم هایش را کارشناسان نیز تایید می کردند، در پاسخ به اين سوال كه آيا اين خبر را خودتان نيز شنيده ايد؟ گفت: من هم شنيده‏ام. مظاهري در مقابل اصرار خبرنگار این خبرگزاری مبني بر اينكه آيا اين خبر درست است يا خير؟ گفت: اگر خبر است كه درست است. خبر كه غلط نمي‏شود. وي در پاسخ به سوال مجدد مبني بر صحت موضوع، گفت: من هم شنيده‏ام.
رئيس كل بانك مركزي تاكيد كرد: اگر خبر آمده درست است، فعلا در حد شايعه است، اگر تبديل به خبر شود درست است.
پس از انتشار این مصاحبه، یک مقام رسمی در گفتگو با رویترز خبر جایگزینی مظاهری را تایید کرد. این مقام رسمی که نخواست نامش اعلام شود، با تایید خبر خبرگزاری فارس، به پریسا حافظی خبرنگار رویترز گفت که صبح روز یکشنبه این خبر اعلام خواهد شد. خداحافظی مظاهری از ریاست بانک مرکزی پس از ماه‏ها اختلاف میان وی و وزیر کار صورت گرفت. اختلافی که کارشناسان از آن به عنوان اختلاف میان تصمیم های کارشناسانه بر مبنای دانش اقتصاد و طرح های تبلیغاتی برای انحراف افکار عمومی از شکست های پیاپی اقتصادی دولت نهم یاد می کنند. اختلاف اين دو عضو کابينه در پي نامه سال گذشته طهماسب مظاهري به رئيس جمهوري درباره حساسيت نسبت به تسهيلات اعطايي به طرح زودبازده اقتصادي آغاز شده بود. جهرمی، سیاست انقباضی مظاهری را مانعی برای اجرای طرح بنگاه‏های زودبازده خود می‏دانست.
دنباله …

این نوشته در تاریخ ۳۰ شهریور ۱۳۸۷ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

اقتصاد ایران در هفته ای که گذشت: حنایی که دیگر رنگی ندارد

(نگاشته شده در  ايران ليبراليسم)

محمود احمدی نژاد در طولانی ترین مصاحبه مطبوعاتی دوران ریاست دولت خود که روز پنج شنبه به صورت مستقیم از شبکه خبر،العالم و پرس تی‌وی پخش می شد گفت: « موفق شديم ريشه عامل تورم ناشي از هزينه دولت را با كنترل و مديريت هزينه‌ها بخشكانيم.» این در حالی است که  دولت در چند ماه اخیر بارها اعلام کرده با کسری بودجه مواجه خواهد بود اما از اعلام رسمی این کسری هنوز اطلاع درستی در دست نیست. کارشناسان کسری بودجه را همواره یکی از مهم ترین عوامل تورم در اقتصاد ایران دانسته اند. به گفته برخی کارشناسان و نمایندگان مجلس دولت حدود ۱۴ هزار میلیارد تومان کسری آشکار و حدود ۳۰ هزار میلیارد تومان کسری پنهان دارد و از دیگر سو دولت بودجه را در حقیقت با نفت حدود ۱۰۰ دلار بسته گرچه رقم اعلام شده حدود ۵/۵۵ دلار گفته شد. اما کسری بودجه تنها یکی از عوامل دولتی تورم زا در اقتصاد ایران بوده است. عوامل مهم تر را می توان در تصمیمات گوناگون اقتصادی دولت نهم جستجو کرد که همچنان بر آن ها پافشاری می شود و حتی نقطه ی کوچکی را برای تایید اعتبار سخن رییس دولت نهم باقی نمی گذارد.

دنباله …

این نوشته در تاریخ ۲۳ شهریور ۱۳۸۷ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

اقتصاد ایران در هفته ای که گذشت: سی پله سقوط، در سه سال

(نگاشته شده در ايران ليبراليسم)

براساس گزارش بانک جهانی در فاصله آوریل ۲۰۰۷ تا ژوئن ۲۰۰۸ حدود ۲۳۹ اصلاح به منظور تسهیل انجام فعالیت های اقتصادی در دنیا صورت گرفته و با این حال سهم ایران از این اصلاحات صفر بوده است. بانک جهانی در تازه ترین گزارش خود ازوضعیت سهولت فضای کسب و کار در بین ۱۸۱ کشور اعلام کرد، ایران از نظر سهولت فعالیت های اقتصادی در میان ۱۸۱ کشور جهان رتبه ۱۴۲ را در سال ۲۰۰۸ کسب کرده است. ده کشور سنگاپور، نیوزیلند، آمریکا، هنگ کنگ، دانمارک، انگلستان، ایرلند، کانادا، استرالیا و نروژ در این رده بندی رتبه های اول تا دهم سهولت فضای کسب وکار را به خود اختصاص داده اند.
در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا نیز ۱۹ کشور مورد ارزیابی قرار گرفته اند که ایران جایگاهی بهتر از ۱۷ و جلوتر از عراق و جیبوتی به خود اختصاص نداده است. در سه شاخص اخذ مجوز ساخت، استخدام کارکنان و تجارت برون مرزی ایران در رده ۱۸ منطقه است و در شاخص های شروع کسب وکار، ثبت اموال و حمایت از سرمایه گذاران نیز در رده ۱۷ منطقه است. جالب آنکه جیبوتی با وجود کسب رتبه آخر در شاخص تجارت برون مرزی در رده شش منطقه قرار گرفته است. در رده بندی بانک جهانی سنگاپور در تجارت جهانی و استخدام کارگران در رتبه نخست است و در حمایت از سرمایه گذاران و بسته نشدن کسب و کار در مقام دوم . نیوزیلند به لحاظ حمایت از سرمایه گذاران و شروع کسب وکار در مقام نخست است و ایالات متحده آمریکا نیز ساده ترین کشور برای پیدا کردن کار در جهان است. بنا بر اعلام بانک جهانی جمهوری آذربایجان در میان کشورهای جهان بیشترین ترقی را داشته که از رتبه ۹۶ به ۳۳ صعود کرده است. جمهوری آذربایجان در سال های اخیر از مشاوره و کمک های صندوق بین المللی پول و بانک جهانی بهره مند بوده است.

دنباله …

این نوشته در تاریخ ۱۶ شهریور ۱۳۸۷ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

اقتصاد ایران در هفته ای که گذشت: حقوق بگیران همیشگی دولت

نرخ تورم در دوازده ماه منتهي به مرداد ماه امسال به ۳/۲۲ (بیست و دو ممیز سه ) درصد رسيد. بنا به گزارش تازه روابط عمومي بانك مركزي در پایان هفته گذشته، خلاصه نتايج به دست آمده از شاخص بهاي كالاها و خدمات مصرفي در مناطق شهري ايران در مردادماه ۱۳۸۷ نشان مي‌‌دهد شاخص بهاي كالاها و خدمات مصرفي در مناطق شهري ايران در مردادماه ۱۳۸۷ نسبت به ماه قبل ۸/۱درصد و نسبت به ماه مشابه سال قبل ۶/۲۷(بیست و هفت ممیز شش) درصد افزايش يافت. در حالی که تورم از بنیادی ترین مفاهیم دانش اقتصاد و همچنین بزرگترین معضل پیش روی ایرانیان است، امروزه اختلاف نظرات شدیدی میان تصمیم گیران اقتصادی کشور درباره آن حاکم است اما آن چه نقطه اشتراک آرای گوناگون کارشناسان اقتصادی را بر می سازد آثار بسیارمخرب عملکرد تصمیم گیران اقتصادی در سه سال گذشته است.

دنباله …

این نوشته در تاریخ ۰۹ شهریور ۱۳۸۷ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

اقتصاد ایران در هفته ای که گذشت: روند نزولی رشد اقتصادی تا ۱۳۹۰

(نگاشته  شده در ايران ليبراليسم)

پایان هفته گذشته، خبر بالارفتن شاخص بازارهای سهام جهان به دلیل بهبود وضعیت اقتصادی آمریکا و افزایش نرخ رشد اقتصادی آن، همزمان شد با خبر روند نزولی رشد اقتصادی ایران تا سال ۱۳۹۰. هفته گذشته بازارهای سهام جهان شاهد رشد شاخص ها بودند. علت این امر تجدیدنظر در نرخ رشد اقتصادی آمریکا و پیش بینی افزایش آن تا پایان سال ۲۰۰۸ بود. در معاملات روز جمعه بازارهای آسیا، شاخص های سهام (به ویژه سهام شرکت های صنعتی و صادرکنندگان) با افزایش روبه رو شدند. پیش بینی بهبود وضعیت اقتصادی آمریکا امید به رشد میزان تقاضا را افزایش داد. آمار و ارقام منتشر شده در روز پنجشنبه نشان داد از ماه مارس تاکنون عملکرد اقتصاد آمریکا بهتر از اروپا و ژاپن بوده است. انتشار اطلاعات مربوط به بهبود وضعیت اقتصادی آمریکا موجب افزایش ارزش دلار در برابر سایر ارزهای معتبر شد. یک تحلیلگر بازار سهام در سئول گفت: “پس از زیان های چند هفته اخیر، قیمت سهام هم اکنون روندی صعودی پیدا کرده که علت آن افزایش ارزش سهام در آمریکا و بهبود وضعیت اقتصادی این کشور است.”
بهبود وضعیت اقتصادی آمریکا، شاخص های سهام در کشورهای صنعتی را نیز با افزایش مواجه کرد. در معاملات روز پنجشنبه وال استریت، ارزش سهام بانک های سرمایه گذاری و شرکت های صنعتی با افزایش همراه بود. شاخص های اصلی سهام در بازارهای برزیل و مکزیک نیز شاهد ۵/۱ درصد افزایش بودند. هر سهم غول کامپیوتری جهان (مایکروسافت) نیز روز پنجشنبه با افزایش ۱.۲ درصدی به بهای ۲۷ دلار و ۸۸ سنت خرید و فروش شد.
رقم ۳/۳ درصد رشد توليد ناخالص داخلي به سرمايه‌گذاران دلگرمي داد كه اقتصاد آمريكا رو‌ به بهبود است. كاهش قيمت نفت نيز در افزايش قيمت سهام تاثير گذاشت. گزارش وزارت بازرگاني آمريكا مبني بر اينكه توليد ناخالص داخلي آمريكا با نرخ سالانه ۳/۳درصد براي دوره زماني آوريل تا ژوئن رشد كرده است، تا حدودي خوش‌بيني را در ميان سرمايه‌گذاران افزايش داد. تضعيف دلار كمك كرده بود كه صادرات ايالات‌متحده رونق يابد و همين امر موجب شد رشد توليد ناخالص داخلي از انتظارات اوليه دولت كه ۹/۱درصد بود و پيش‌بيني اقتصاددانان كه ۷/۲درصد بود تجاوز كند. آمار جديد رشد توليد ناخالص داخلي آمريكا از فصل سوم سال ميلادي گذشته كه رقم ۸/۴درصد را به عنوان بالاترين رشد به خود اختصاص داده بود نيز تجاوز كرد. به علاوه روز پنجشنبه وزارت كار ايالات متحده اعلام كرد كه تعداد افرادي كه به تازگي بيكار شده‌اند و در جست‌و‌جوي حقوق بيكاري خود هستند، براي سومين هفته متوالي كاهش يافته است.
اما این اخبار دلگرم کننده اقتصاد جهان همزمان شد با گزارش اکونومیست از روند نزولی رشد اقتصادی ایران تا ایرانی ها همچنان از همه شادی های مردم جهان بی بهره باشند.  واحد اطلاعات اقتصادی اکونومیست در تازه ترین گزارش خود اعلام کرد در سال جاری رشد اقتصادی ایران ۵/۶ درصد پیش بینی می شود و طی سال آینده رشد اقتصادی شش درصدی برای کشور به ثبت می رسد که با تداوم روند نزولی در سال های ۸۹ و ۹۰ این شاخص معادل ۶/۵ درصد خواهد بود. اکونومیست در گزارش ماه آگوست خود در خصوص رشد اقتصادی ایران نوشت: “رشد تولید ناخالص داخلی واقعی ایران طی چند سال آینده با حمایت افزایش بهای نفت، قوی خواهد بود.” افزایش بهای نفت به دولت اجازه می دهد به سیاست های مالی توسعه ای خود ادامه دهد که این امر منجر به افزایش سطح مصرف خصوصی و سرمایه گذاری خواهد شد. دنباله …

این نوشته در تاریخ ۰۲ شهریور ۱۳۸۷ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

اقتصاد ایران در هفته ای که گذشت: آماده باش اقتصادی برای زایمانی تازه

درحالی که رییس مجلس هشتم، دولت را به دلیل تورم روزافزون به باد انتقاد گرفت، هفته گذشته اقتصاد ایران آماده زایمان نوزاد درشتی شد که البته نخستین محصول فشار تورم بر اقتصاد کشور نبود. كمتر از چهار دهه پيش ريال ايران، يك پول پرقدرت در بازار داخل بود و از این هفته پانصد هزار ریالی، یک میلیون ریالی و دو میلیون ریالی قدم به بازار ایران می نهند.
به دنبال بررسي طرح اصلاح پولي در بانك‌مركزي، چك‌پول‌هاي جديد اين بانك به زودي به صورت رسمي به جرگه اسكناس‌هاي رايج كشور مي‌پيوندند. از آن جا كه تحقق اين امر نيازمند مجوزهاي قانوني است، بانك‌مركزي نيز به زودي مقدمات آن را فراهم مي‌كند تا با حذف خاموش چك‌پول‌ها و حل مسائل مربوط به آن، اسكناس‌هاي درشت راه خود را باز كنند. با اظهارات مظاهري، رييس كل بانك مركزي مبني بر اينكه چك‌پول‌هاي جديد نياز به پشت‌نويسي ندارند، بر قطعيت طرح بانك‌مركزي تاكيد شد. بر اساس نظر كارشناسان اصلاح پولي بايد در شرايط تورم كنترل شده انجام پذيرد و با سياست‌هاي بانك‌مركزي، رييس كل اميدوار است كه اصلاحات فوق تا پايان سال انجام شود.

دنباله …

این نوشته در تاریخ ۲۶ مرداد ۱۳۸۷ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

اقتصاد ایران در هفته ای که گذشت: خوابی که تعبیر نشد

(نگاشته شده در ايران ليبراليسم)

تقویت جهانی دلار، پایان روند صعودي نفت و افتادن بهاي آن در منحني نزولي و بالاخره تبعيت بازار فلزات مهم به ويژه طلا و فولاد از بازار نفت در منحني نزولي، در حالی قیمت دلار را به ۹۶۰ تومان رساند که مردان دولت نهم خواب دیگری برای اقتصادمان دیده بودند. خوابی که خوشبختانه تعبیری وارونه داشت.
تحولات جهاني باعث شد برابري يورو در برابر دلار كه تا چندي پيش از مرز ۶۱/۱ هم گذشته بود، هم‌اكنون به كمتر از ۴۷/۱ سقوط كند و به همين نسبت دلار تقويت شود. در همين مدت، نرخ دلار در برابر ريال نيز كه در ابتداي سال جاري به مرز ۹۰۰تومان بازگردانده شده بود و تلاش براي كاهش بيشتر آن وجود داشت به ۹۶۰تومان افزايش يافت. با تغییر سرپرست وزارت اقتصاد و رای اعتماد کاندیدای این وزارتخانه، موضوع کاهش نرخ ارز به بایگانی سپرده شد، اما این به آن معنی نیست که خواست کاهش نرخ ارز از ذهن و ضمیر برخی سیاست‌گذاران و سیاست‌مداران ایران خارج شده باشد. هنوز که هنوز است، بسیاری از مردم عادی، فعالان اقتصاد و سیاست‌مداران در مورد سیاست ارزی نگاه جانبدارانه و غیرمنطقی دارند و تصور می کنند دفاع از ارزش پول ملی چیزی شبیه دفاع از خاک سرزمین است. این تمایل نهانی موجب گردیده تا هر از گاهی زمزمه این مساله در محافل سیاست‌گذاری مطرح شود و به بحث روز تبدیل شود. عده ای به دنبال پیدا کردن عدد طلایی مفقود شده دلار مي‌گردند و عده‌اي دیگر وقتی مي‌شنوند کسی از روی محاسبات خود به عدد ۴۵۰ تومان رسیده، تصور مي‌کنند که این عدد طلایی پیدا شده است. این توهمات در مورد نرخ ارز با توجه به اینکه به نرخ ارز رایج در بازار نرخ ارز اسمی گفته مي‌شود، تشدید مي‌شود. در حالی که دلیل استفاده از تعابیر اسمی و واقعی این است که نرخ حقیقی ارز مبنای تعیین نرخ اسمی ارز است و تحولات ناظر بر نرخ حقیقی ارز و ارزش راستین پول زمینه ساز تغییر در نرخ اسمی ارز را فراهم مي‌کند. خوشبختانه روز به روز افکار عمومی در حوزه اقتصاد آگاه تر شده و به سمتی تغییر مي‌يابد که مانع از طرح جدی‌تر چنین سوداهایی مي‌شود.

دنباله …

این نوشته در تاریخ ۱۸ مرداد ۱۳۸۷ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

اقتصاد ایران در هفته ای که گذشت: لطفا کار جدیدی انجام ندهید!

در حالی که اقتصاد ایران هنوز در شوک حاصل از اعلام احتمال کاهش نرخ ارز به سر می برد، وزیر پیشنهادی اقتصاد آن را منتفی دانست. اقتصادی که تن رنجورش هنوز از عواقب طرح تثبیت قیمت ها، سهمیه بندی بنزین و تعیین دستوری نرخ سود بانکی  رنج می برد و به ترس و لرز حاصل از جراحی بزرگ اقتصادی نیز دچار شده بود، با شنیدن خبر کاهش نرخ ارز چنان به اغما رفته بود که وزیر پیشنهادی تازه بی معطلی اعلام کرد: “خارج از اين بحث كه من وزير باشم يا نباشم موضوع كاهش نرخ ارز منتفي است زيرا دولت قصد ندارد به بازار ارز شوك وارد كند و بررسي‌ها نشان داده است كه اين اقدام بازار را دچار شوك خواهد كرد.” حسینی همچنین در سخنانی درباره اصلاح نظام بانکی نیز گفت: “مسلما اصلاح نظام بانكي در طرح تحول اقتصادي جمع‌بندي نشده است” و افزود:” بعيد مي‌دانم این طرح به سرانجام برسد و من اين طرح را قبول ندارم.”
پاسخ نمایندگان بخش خصوصی اقتصاد رنجور ایران به حسینی که مهار تورم، اصلاح نظام بانكي، توسعه بيمه‌هاي تجاري، توسعه نظام مالياتي، توسعه سرمايه‌گذاري خارجي و روابط بين‌الملل، اجراي سياست‌هاي اصل ۴۴، خصوصي‌سازي و توانمندسازي بخش غير‌دولتي، بازار سرمايه، بهبود نظام اداري وزارت اقتصاد و تحول در نظام وزارت اقتصاد را ده برنامه كوتاه‌مدت خود برشمرد یک جمله بود: ” لطفا کار جدیدی نکنید” دنباله …

این نوشته در تاریخ ۲۸ تیر ۱۳۸۷ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

اقتصاد ایران در هفته ای که گذشت: دولت و اقتصاد، علیه یکدیگر

 (نگاشته شده در ایران لیبرالیسم)

با آن که الهام سخنگوی دولت در جمع خبرنگاران تاکید کرد توتال از ایران نرقته است اما رسانه ها توافقنامه بين ايران و روسيه در پروژه‌هاي نفتي و گازي را جایگزینی توتال با شرکت نفت روسی تعبیر کردند. توافقنامه دوجانبه همكاري‌هاي نفتي و گازي ايران و روسيه عصر روز يكشنبه با حضور وزير نفت، مديرعامل شركت ملي نفت و معاون امور بين‌الملل وزارت نفت از ايران و رييس هيات‌‌مديره شركت گاز پروم از روسيه به امضا رسيد. توسعه ميادين نفتي و گازي در ايران و روسيه، تشكيل شركت مشترك براي اجراي پروژه در ايران و روسيه يا ديگر كشورهاي ثالث مانند كشورهاي آمريكاي جنوبي،‌ توسعه فازهاي پارس‌جنوبي، همكاري در رابطه با انتقال نفت خام درياي خزر به درياي عمان توسعه خط لوله نكا - جاسك و ساخت يك پالايشگاه در شمال كشور از جمله بندهاي اين توافقنامه است.

در هفته گذشته سخنگوی دولت که تا کنون بارها سخنانش به چالش کشیده شده، خبرهای دیگری نیز به رسانه ها اعلام کرد که خود پیشتر تکذیب کرده بود و خبرگزاري دولت آن را جنجال رسانه‌اي با هدف تضعيف دولت خوانده بود. هفته گذشته محمد رحمتي، وزير راه و ترابري، به عنوان تنها وزير مشترك دولت خاتمي و احمدي‌نژاد نهمين وزيري بود كه دولت نهم را ترك کرد. پيش از وي، پرويز كاظمي، ناظمي اردكاني، كريمي‌راد، طهماسبي، وزيري هامانه، فرشيدي، دانش‌جعفري و پورمحمدي عمدتا به دليل اختلاف ديدگاه با رييس‌ دولت (به جز كريمي‌راد كه به دليل تصادف منجر به فوت از تداوم همكاري با دولت خلاصی یافت) جاي خود را به افراد جديدي براي تصدي وزارتخانه‌هاي رفاه، تعاون، دادگستري، صنايع، نفت، آموزش و پرورش، اقتصاد و كشور دادند.

جدايي محمد رحمتي، تنها بازمانده دولت اصلاحات در كابينه نهم، پس از انتشار اخباري مبني بر بازنشستگي و خداحافظي وي كه خبرگزاري دولت آن را جنجال رسانه‌اي با هدف تضعيف دولت خوانده بود، تحقق يافت و بدين ترتيب با خداحافظي رحمتي از وزارت راه‌وترابري، همزمان سه وزارتخانه كشور، اقتصاد و راه بدون راي اعتماد مجلس، توسط سرپرست اداره مي‌شوند. اين درحالي است كه مهلت دولت براي معرفي وزير پيشنهادي اقتصاد رو به پايان است و هنوز شخصي براي اين منظور به مجلس معرفي نشده است.
دنباله …

این نوشته در تاریخ ۲۲ تیر ۱۳۸۷ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

اقتصاد ایران در هفته ای که گذشت: تورم، سوار بر موشک های ایرانی

 (نگاشته شده در ايران ليبراليسم)

رشد هرساله نرخ بالای تورم در اثر سیاست های غلط و افزایش نقدینگی در حالی رخ می دهد که شلیک آزمایشی موشک های ایرانی در پایان هفته گذشته بار دیگر بهای نفت را در بازارهای جهانی به شدت افزایش داد. پس از آنکه در ساعات اولیه شلیک موشک های ایرانی در روز چهارشنبه بهای نفت در بازارهای جهانی افزایش دو دلاری را تجربه کرد، بهای طلای سیاه افزایش جدی تری را در معاملات روز پنج شنبه به خود دید و با پشت سرگذاشتن بهای ۱۴۱ دلاری معاملات روز پنج شنبه خود را برای افزایش قیمت هایی بیش از پیش بینی های انجام شده آماده کرد. سرانجام بیشترین شیب نمودار نفتی پنج شنبه شب رخ داد و بهای نفت را به نزدیکی ۱۴۷ دلار در صبح روز جمعه رساند. به این ترتیب با افزایش شدید بهای نفت و ترسیم چشم انداز درآمدی شیرین برای دولت، هدف اصلی تحریم های بین المللی که تغییر رفتار دولت ایران بود بار دیگر بی حاصل شد و طبقه متوسط را به عنوان بازنده اصلی این جدال سیاسی میان ایران و جهان باقی گذاشت. تحریم هایی که گرچه تاثیرشان در عرصه بین المللی و در تبلیغات برون مرزی انکار می شود اما در داخل زمینه توجیه و فرافکنی سوءمدیریت ها از سوی دولت را فراهم می کند. دولتی که مشکلات داخلی را به خارج نسبت می دهد و صدالبته زمینه تبلیغات رسمی در داخل را علیه کشورهای تحریم کننده و حامی تحریم مهیا می بیند. دنباله …

این نوشته در تاریخ ۱۵ تیر ۱۳۸۷ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

اقتصاد ایران در هفته ای که گذشت: ایست! یک گام به پس

 (نگاشته شده در ايران ليبراليسم)

در حالی که کشاکش هسته ای ایران با جهان در هفته گذشته بیش از همیشه به اوج خود نزدیک و حجم چاشنی های آماده انفجار در سخنان دو سوی ماجرا بیشتر و بیشتر می شد، تالار شیشه ای بورس ایران بی سر و صدا مهم ترین روزهای تاریخ خود را پشت سر گذاشت. به باور همه کارشناسان مهم ترین چالش پیش روی بازار سرمایه ایران، بی میلی دولت به آزادسازی اقتصادی و نتیجتا ممانعت از اجرای کامل سیاست های اصل ۴۴ است، به نحوی که گرچه طی سالهای گذشته بیشترین میزان واگذاری ها توسط سازمان خصوصی سازی را شاهد بوده ایم اما همان گونه که مدیر عامل سابق شرکت بورس نیز اذعان می کند جایگاه خریداران بخش خصوصی در این میان آن قدر کم بوده و جایگاه نهادهای دولتی و شبه دولتی آن قدر بزرگ، که عملا می توان میزان ازادسازی انجام شده را منفی دانست. مهم ترین مشکل بخش خصوصی برای مقابله با این ممانعت ها نیز کمبود نقدینگی جدی جهت رقابت با نهادهای بزرگ حکومتی و عدم اطمینان خاطر لازم برای سرمایه گذاری در این بازار بوده است. اما آن چه در هفته گذشته رخ داد نخستین جرقه ای بود که از عزم جدی بخش خصوصی برای تصاحب حق خویش در عرصه اقتصاد ملی نشان داشت. عرصه ای که نهادهای وابسته حکومتی با همه بوروکراسی عریض و طویل و حجم باورناپذیر منابع در دسترسش تنها توانسته بی کفابتی کامل خود را در آن به نمایش بگذارد. در هفته گذشته بورس ایران برای نخستین بار شاهد یک روز یک هزار و سیصد و شصت میلیارد تومانی برای بخش خصوصی بود.

دنباله …

این نوشته در تاریخ ۰۸ تیر ۱۳۸۷ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

اقتصاد ایران در هفته ای که گذشت: سه سال هزینه برای اقتصاد ایران

 (نگاشته شده در ايران ليبراليسم)

نمايندگان مجلس بار دیگر در كميسيون اقتصادي با برداشت ۴۵‌هزار ميليارد ريال از حساب ذخيره ارزي توسط دولت به منظور مقابله با خشكسالي و واردات كالاهاي اساسي موافقت كردند و به این ترتیب بودجه امسال نیز به چهار ماه نکشید. در حالی که تنگه هرمز كه ۴۰ درصد نفت جهان از آن مي‌گذرد، به خاطر موضوع پرونده‌ هسته‌اي ايران و احتمال ايجاد بحران در اين تنگه حیاتی در هفته های اخیر از اهميت مضاعفي برخوردار شده است، دولت پس از سه سال مقابله با روش های توصیه شده اقتصاددانان، اکنون که کمتر از یک سال دیگر عمر دارد تصمیم به اجرای طرحی گرفته که پیش از این بارها از ملزومات آن سر باز زده است. محمود احمدی نژاد سرانجام چهار ماه پس از آنکه وعده «جراحی بزرگ اقتصادی» در سخنرانی ۲۲بهمن سال گذشته را داد، طی یک گزارش عمومی از رادیو و تلویزیون جزئیات این طرح را تشریح کرد و پیش بینی های کارشناسان درباره محتوای این طرح را تحقق بخشید. دنباله …

این نوشته در تاریخ ۰۱ تیر ۱۳۸۷ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

اقتصاد ایران در هفته ای که گذشت: یک گام تا سلاخی بزرگ اقتصادی

یک هفته بیشتر نگذشته از زمانی که پرویز داودی معاون اول رییس جمهور ادعا کرد طرح ادغام بانک ها تنها یک ایده بوده و رسانه ای شدن آن موجبات تعجب ایشان را فراهم آورده بود. اما یک هفته هم نکشید تا این ” ایده ای در میان ایده های دیگر” در قالب یک مصوبه، خبر اول اقتصادی هفته گذشته شد. مصوبه ای که تنها یک گام مانده تا خبر اقتصادی سال شود.
ایران در منطقه‏اي از جهان واقع شده كه قطعا یکی از حساس‏ترين مناطق ژئوپولتيك جهان است. بيش از ۴۰ درصد از ذخائر انرژي جهان در اين منطقه واقع شده است و ايران حدود ۱۶ درصد از ذخائر جهان را در اختيار دارد. در حالي كه جمعيت آن حدود يك درصد جمعيت جهاني است، بيش از ۱۱ درصد از نفت جهان را در اختيار دارد و به این ترتیب با جمعيت ۷۰ ميليوني، در واقع ۱۱ برابر سرانه آن در اختیار ماست. وجود نيروي كار نسبتاً ارزان، وجود طبقه تحصيل كرده جديد و رشد سواد و دانش عمومي، تمايل شديد جامعه به رشد و تحول و پيشرفت، ميراث فرهنگي غني از گذشته، وجود عناصر متعدد و مساعد براي توسعه در فرهنگ ملی و امكان احياي آنها، گسترش كمي دانشگاه ها و مراكز علمي و فرهنگي و جوان بودن جمعيت از دیگر فرصتهای موجود توسعه است. با این حال نرخ تورم ۲۰ درصدی ما در چند سال گذشته همواره یکی از صدرنشینان جدول جهانی بوده است و نرخ بيكاري آشكار در اقتصاد، گرچه به مرز بحران نرسيده ولي با اضافه كردن نرخ بيكاري پنهان، چيزي حدود ۴۰ درصد از ظرفيت‏هاي توليد، بيكار (به صورت آشكار و پنهان) هستند، اين نرخ در ميان جوانان و زنان خصوصاً جوانان تحصيل كرده بيش از ساير طبقات است. بدیهی است که این همه، نیاز به تحول بزرگ اقتصادی را روشن تر از روز، پیش روی ما نهاده است اما… دنباله …

این نوشته در تاریخ ۲۶ خرداد ۱۳۸۷ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

اقتصاد ایران در هفته ای که گذشت: شیب تند نزولی به سوی اهداف دولت

اینک دیگر چند دهه ای گذشته از زمانی که دو رویکرد عمومی پیش روی تصمیم گیران اقتصادی بود. دو رویکردی که یکی مبنا را بر افزایش اشتغال به هدف رشد اقتصادی می گذاشت و دیگری مبنا را بر کنترل تورم. به جز صف آرایی اقتصاددانان مکاتب گوناگون مانند کینزی ها و مکتب وین و شیکاگو در برابر هم، از علل تقابل این دو رویکرد، یکی هم این باور ابتدایی بود که دو متغیر تورم و اشتغال هم سو عمل می کنند. باوری که با منحنی فیلیپس نمایش داده می شد و همواره از نخستین آموزه های هر داشنجوی اقتصاد به حساب می آمد. دنباله …

این نوشته در تاریخ ۲۴ اردیبهشت ۱۳۸۷ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

راهکارهای صندوق بین المللی پول برای کاهش تورم ایران

هیئت اعزامی صندوق بین المللی پول به ایران تورم را چالش اصلی دولت ایران دانست و تقویت جایگاه مالی، افزایش نرخ بهره و شناور کردن بیشتر نرخ مبادله ارز را به عنوان سه راهکار مهم برای مقابله با آن پیشنهاد کرد.

صندوق بین‌المللی پول اعلام کرد هیاتی از این صندوق به سرپرستی ویتالی کرامارنکو در روزهای ۲۸ آوریل تا ۱۱ مه ۲۰۰۸ در ایران به سر برد و در مورد ماده چهار با مقامات اقتصادی این کشور به بحث و گفت و گو پرداخت.

بیانیه زیر در پایان این سفر منتشر شده است:
دنباله …

این نوشته در تاریخ ۳۱ فروردین ۱۳۸۷ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

مقاومت در برابر كاهش نرخ سود

سرانجام پس از آن كه كارشناسان بارها به مضرات تاخير در اعلام نرخ سود بانكي و زيان حاصل از كاهش دستوري آن اشاره كردند، بانك مركزي با ابلاغ بسته سياستي - نظارتي شبكه بانكي سال ۱۳۸۷ به اين تاخير طولاني و ابهام پيش روي سرمايه گذاران پايان داد. كشمكش بر سر تعيين نرخ سود بانكي كه از زمستان سال گذشته اختلاف ميان تصميم گيران را به رسانه ها كشانده بود تا جابجايي مديران اقتصادي نيز پيش رفت و سرانجام قبل از پايان فروردين ماه به پايان رسيد.  در اين ابلاغيه معيار نرخ سود تسهيلات بانكي تورم اعلام شد و همچنين بر اساس آن اعطاي تسهيلات خريد مسكن توسط بانكها بجز بانك مسكن ممنوع شد. شرايط جديد براي سود اوراق مشاركت، محدوديت جوايز حساب هاي قرض الحسنه و ممنوعيت چاپ و انتشار ايران چك از ديگر سرفصل هاي اين ابلاغيه بود. دنباله …

این نوشته در تاریخ ۳۰ فروردین ۱۳۸۷ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

اقتصاد آزاد عدالت مي آورد

با برگزاري نخستين كنفرانس اخلاق و اقتصاد، مجال ديگري براي اقتصاددانان باز شد تا به طرح نظرات خود بپردازند. اما آن چه اهميت اين كنفرانس را بيشتر مي كرد طرح مباحث مهم مرتبط با اقتصاد ايران در اين كنفرانس بود. به ويژه مفهوم عدالت اجتماعي كه در سالهاي اخير كليدواژه ي سخنان بسياري از تصميم گيران دولتي است توسط شركت كنندگان اين كنفرانس بررسي شد. دكتر فرشاد مؤمني عضو هيات علمي دانشگاه علامه طباطبايي دراين باره گفت: هر سمت گيري معطوف به عدالت اجتماعي که ملاحظات کارآيي را در خود ادغام نکرده باشد محکوم به شکست است. وي افزود: اين بحث در خصوص عدالت و آزادي نيز مطرح است و بحث تئوريک در اين زمينه اين است که در چارچوب نگاه جديد، اخلاق نقش پل ارتباطي ميان اين ها را ايفا مي کند. ديگرعضو هيات علمي دانشگاه علامه طباطبايي نيز گفت: “با آزادي اقتصادي عدالت به وجود خواهد آمد و کساني که بدون داشتن دانش، دغدغه عدالت دارند، عدالت را به شعار و مجادلات بي ثمر تبديل مي کنند.” دنباله …

این نوشته در تاریخ ۲۳ فروردین ۱۳۸۷ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

سياست هاي انبساطي، عامل مهم رشد تورم در ايران

 صندوق بين المللي پول اتخاذ سياست‌هاي انبساطي را عامل مهم رشد تورم در سال ۲۰۰۸ در ايران اعلام كرده و توصيه نموده است براي مهار تورم سياست‌هاي پولي انقباضي از سوي دولت ايران در پيش گرفته شود. صندوق بین المللی پول در جدیدترین گزارش خود، رشد اقتصادی، نرخ تورم و تراز حسابهای جاری ایران را برای سالجاری میلادی به ترتیب ۵.۸، ۲۰.۷ و ۱۱.۲ درصد پیش بینی کرد.   دنباله …

این نوشته در تاریخ ۱۸ فروردین ۱۳۸۷ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

جز كشيدن ترمز راهي پيش رو نيست

با در پيش گرفتن سياست هاي اقتصاد كنترلي از ابتداي سال ۱۳۸۴ و سرلوحه قرار دادن مفهوم عدالت اجتماعي، به دستور دولت تسهيلات ارزان بانكي به اقتصاد تزريق شد تا بنگاه هاي كوچك اقتصادي با طرح هاي زودبازده خود چرخ بزرگ اقتصاد را بگردانند و آن چه به خواب افسردگي رفته بود شكوفا شود. اما گل پژمرده اقتصاد به جاي شكوفايي، با استسقايي كه بدان دچار بود، آن قدر بي قواره تنومند شد كه بيشتر شباهت به اژدهايي مرگ آور  يافت.
آري به گفته شوماخر اقتصاد دان آلماني كوچك زيباست اما نقدينگي تزريق شده از تسهيلات بانكي معلوم بود به آنجا كه مد نظر است نخواهد رفت. بحثي نيست كه اگر فعالیت بنگاه های کوچک سودآورتر باشد، در آن صورت دولت باید منابع را به سمت بنگاه هاي كوچك هدايت كند اما تئوري هاي اقتصادي نشان داده اند كه بنگاه های بزرگ که در مقياس بالا فعالیت مي کنند، از خصوصیت اقتصاد مقیاس بهره مند مي شوند و مي توانند هزینه تمام شده خود را کاهش داده و از سود بیشتر و قدرت رقابت افزون تر برخوردار شوند. به اين ترتيب لزوما شکل گیری بنگاه های کوچک از طریق وام های دولتی مطلوب نیست بلكه مطلوب آن است که بنگاه هایی ایجاد شوند که در برابر فشار رقابت دوام بیاورند. صد البته اين نيز روشن است که مدیریت بر سازمان های بزرگ نیازمند توانمندی هایی است که به سادگی در مدیران کشور یافت نمي شود. دنباله …

این نوشته در تاریخ ۲۷ اسفند ۱۳۸۶ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

اقتصاد ايران در سالي كه گذشت: عدالت يافتني نيست

از ابتداي سال ۱۳۸۴ كه تصميم‌گيران اقتصادي مفهوم عدالت اجتماعي را ورد زبان ساخته بودند، كسي به اعتراضات اقتصاددانان و دانش اقتصاد كاري نداشت و به فقيرتر شدن هرروزه طبقه متوسط نمي‌انديشيد. به دستور دولت از همان آغاز سال تسهيلات ارزان بانكي به اقتصاد تزريق شد. تسهيلاتي با نرخ سود پايين كه سال پيش به دستور دولت كاهش يافته بود، گرچه لزوما به چرخه توليد كه قرار بود آنجا برود نرسيد. بدين ترتيب بچه اژدهايي آرام آرام رشد مي‌كرد و به هر جا كه مي‌توانست سرك مي‌كشيد. دنباله …

این نوشته در تاریخ ۲۲ اسفند ۱۳۸۶ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

بازار سرمايه به تماشاي انتخابات نشسته است

 در حالي كه تبليغات براي انتخابات مجلس شوراي اسلامي در دوره هشتم به اوج خود رسيده است، بازار ۴۰ ساله سرمايه بدون ورود به اين عرصه به نتيجه آن چشم دوخته تا  در گذران عمر مجلس هشتم با تدوين مقررات مناسب در جهت شفاف سازي اين بازار، سفره رنگين تري پيش روي سرمايه گذاران و سرمايه داران گسترده شود. دنباله …

این نوشته در تاریخ ۱۸ اسفند ۱۳۸۶ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

طرحي برای درمان ریشه ای ركود تورمي

در حالي كه گزارش اخير بانك مركزي كشور را در معرض پديده زيانبار ركود تورمي مي ديد و كارشناسان نيز پيشتر اين حقيقت را تاييد كرده بودند معاون اقتصادي بانك مركزي از بررسي طرحي جديد و متفاوت براي نجات اقتصاد كشور از شرايط ركود تورمي فعلي خبر داد.
پديده ركود تورمي بروز هم‌زمان دو معضل اقتصادي نرخ رشد تورم بالا و نرخ پايين رشد اقتصادي است كه عوارض و پيامدهاي بسيار نامطلوبي از جنبه‌هاي مختلف بر جامعه تحميل مي‌كند. نتايج به دست آمده از بررسي هاي كارشناسان اقتصادي نشان مي‌دهد كه شرايط اقتصادي ايران به طور بالقوه آمادگي پذيرش پديده ركود تورمي را دارد. با توجه به ويژگي‌هاي ساختاري اقتصاد ايران، كسري بودجه‌هاي مداوم و شوك‌هاي ارزي حاصل از درآمد نفت و بي‌انضباطي مالي دولت و سياست انبساطي پولي از مهم‌ترين عوامل بروز اين پديده در كشور هستند. دنباله …

این نوشته در تاریخ ۱۵ اسفند ۱۳۸۶ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

نيمه اسفند و روز تحقق وعده بانك مركزي:تصميم كبرا

آن گونه كه رئيس كل بانك مركزي چندي پيش وعده داده بود، نتايج بررسيهاي بانك مركزي براي تعيين نرخ سود بانكي سال ۱۳۸۷ امروز اعلام خواهد شد. در حالي كه دولت  بر اساس قانون موظف است نرخ سود بانكي در عقود معامله‌اي را تا پايان برنامه چهارم توسعه به كمتر از ۱۰ درصد كاهش دهد، كارشناسان معتقدند دولت بايد به جاي تكيه بر متغير هاي رواني، انضباط مالی را در پیش گيرد و همچنین نرخ سود بانکی و اوراق مشاركت بانک مرکزی را افزایش دهد تا قادر به جمع‌آوری اژدهاي افسارگسيخته نقدینگی باشد. تجربه دو سال گذشته نيز نشان مي د‌هد مهار رشد تورم تنها با فشار آوردن بر نرخ سود تسهيلات ممكن نيست و فراهم شدن جريان رانت‌خواري، هدررفتن دسترنج سپرده‌گذاران، تقاضاي كاذب و غيردولتي براي دريافت اعتبارات ارزان‌قيمت، رشد نقدينگي، ورشكستگي احتمالي نظام بانكي دولتي و … پيامدهاي منفي اين تصميم نادرست بوده است. دنباله …

این نوشته در تاریخ ۱۳ اسفند ۱۳۸۶ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

ابوالفضل كلهر مطرح كرد: آثار تورمي بازار سياه بنزين

ابوالفضل كلهر، نايب رييس كميسيون برنامه و بودجه، انتظار تورمي حاصل از افزايش قيمت بنزين، تورم واقعي و رشد نقدينگي را از عوامل افزايش سطح عمومي قيمت‌ها برشمرد و خاطرنشان كرد: با وجودي كه نرخ بنزين از تيرماه سال‌جاري به قيمت سهميه‌يي به اجرا گذاشته شده است ولي توزيع بنزين خارج از شبكه رسمي و به قيمت آزاد آثار تورمي‌اش را بر جاي گذاشته است. به عبارت ديگر قيمت غيررسمي بنزين تاثير بسزايي در قيمت كالا و خدمات داشته است.

دنباله …

این نوشته در تاریخ ۱۳ اسفند ۱۳۸۶ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

انتقاد بانك مركزي از كاهش دستوري نرخ سود بانكي

 بانك مركزي اعلام كرد: كاهش ارزش اسمي نرخ سود به صورت دستوري بدون توجه به رشد نقدينگي و نرخ تورم طي سالهاي اخير، نرخ سود واقعي بانكها را روز به روز كاهش داده و حيات و ادامه فعاليت اين نهادهاي مالي و رشد اقتصادي كشور را با مشكلات جدي مواجه نموده است. دنباله …

این نوشته در تاریخ ۱۲ اسفند ۱۳۸۶ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

مراكز برون سپاري مالي ابربانك هاي آينده هستند

تفاهم، گروه اقتصادي- امروزه اهميت تجارت در توسعه و رشد اقتصادي انكار ناپذير است و منجر به تقسيم بين المللي كار و تخصص در بين كشورها شده و زمينه افزايش ارتباطات را در جهان فراهم آورده است. اقتصاد بين‌الملل با روابط اقتصادي ميان كشورها سروكار دارد و وابستگي متقابل حاصل از اين روابط از جهت رفاه اقتصادي اكثر كشورها اهميت زياد دارد. روابط اقتصادي ميان كشورها با روابط اقتصادي ميان بخشهاي مختلف يك كشور تفاوت دارد و اين امر سبب مي‌شود تا مسائل متفاوتي بروز كند كه نياز به ابزارهاي تحليلي نسبتاً متفاوتي دارد. دنباله …

این نوشته در تاریخ ۱۲ اسفند ۱۳۸۶ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

با اين رويه نيمي ازاهداف سند چشم‌انداز محقق نمي‌ شود

دكتر فرشاد مؤمني در پيش بيني تحقق اهداف چشم انداز ۲۰ ساله کشور گفت: با رويه‌اي که در پيش گرفته شده قطعا بيش از۵۰ درصد اهداف چشم انداز محقق نخواهد شد. دنباله …

این نوشته در تاریخ ۱۱ اسفند ۱۳۸۶ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

بازار مسكن و نرخ سود بانكي

در تمثيلي ساده، گرچه فشار خون بالا، مورد پسند هيچ كس نيست اما راه چاره، مصرف كمتر چربي است نه بريدن رگ ها. گزارش اخير بانك مركزي حداقل نتيجه اي كه در پي داشت اين توصيه به دولت بود كه در شرایط كنوني بهتر است به جاي تكيه بر متغير هاي رواني، انضباط مالی را در پیش گرفت و همچنین نرخ سود بانکی و اوراق مشاركت بانک مرکزی را افزایش داد تا قادر به جمع‌آوری اژدهاي افسارگسيخته نقدینگی باشد. به ويژه در ارتباط با بازار مسكن، در یک اقتصاد تورمي ‌حداکثر مي توان قیمت‌های حقیقی مسکن و نه قيمت هاي اسمي آن را کاهش داد. دنباله …

این نوشته در تاریخ ۱۱ اسفند ۱۳۸۶ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

كاهش نرخ سود نتيجه بخش نبود

در پایان سال همه ی نگاه ها در کارخانه ها،شرکت های تولیدی و البته بانک ها به یک نرخ دوخته می شود؛ نرخ سود بانکی. چند سالی هست که دولت نهم با دخالت مستقیم در تعیین سودبانکی می کوشد تا چرخه بانکداری کشور را اصلاح کند آن هم در حالی که این روند به اعتراض بانک داران دامن زده است. اگر تا سال پیش در شورای عالی پول و اعتبار کارشناسان منافع بانک ها را با نگاهی کارشناسی در نظر می گرفتند،دولت با حذف این شورا یک تنه به میدان تصمیم گیری درباره نرخ سود بانکی آمده و می خواهد تا منویات قلبی خود را بخشنامه کند. دنباله …

این نوشته در تاریخ ۱۰ اسفند ۱۳۸۶ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

ايران بازار بزرگ اروپايي ها

برخلاف آمریکا، اتحادیه اروپا هنوز به شرکت‌های خود اجازه فعالیت در ایران را می‌دهد هرچند که کشورهای پیشتاز اتحادیه اروپا در تشدید فشار بر ایران به دلیل فعالیتهای هسته ای ، از واشنگتن حمایت می‌کنند  دنباله …

این نوشته در تاریخ ۰۶ اسفند ۱۳۸۶ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

آمريكا در پي تحريم بانك مركزي ايران است

به نوشته روزنامه وال استريت ژورنال، وزارت دارايي آمريكا به عنوان مقدمه اي براي تحريم بانك مركزي ايران در حال جمع‌آوري شواهدي در مورد كمك اين بانك به بانك هاي ايراني فعال در تامين مالي فعاليت هاي هسته اي است. این روزنامه به نقل از مقامهای مالی و اطلاعاتی ناشناس از سه کشور گزارش داد که تاثیر چنین اقدامی به میزان حمایت هم پیمانان آمریکا از این تلاش بستگی دارد. این روزنامه درباره ماهیت تحریمهای تحت بررسی توضیحی ارائه نداده، اما به این مسئله اشاره کرده که تحریمها به ویژه در صورتی که از سوی هم پیمانان آمریکا در اروپا و آسیا مورد حمایت قرار گیرد، می تواند تاثیر زیادی بر تجارت ایران داشته باشد. دنباله …

این نوشته در تاریخ ۰۵ اسفند ۱۳۸۶ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

بانك مركزي: ايران بالاترين نرخ تورم را دارد

بر اساس گزارشي كه اداره بررسي‌هاي اقتصادي بانك مركزي از روند حركت قيمت‌ها در ۹ ماهه امسال ارائه كرده است در ميان كشورهايي كه اطلاعات آنها منتشر شده، بالاترين نرخ تورم مربوط به ايران است. دنباله …

این نوشته در تاریخ ۰۵ اسفند ۱۳۸۶ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

كارشناسان: مشكل بازار سرمايه كمبود نقدينگي است و نه مسائل سياسي

كارشناسان بورس شرايط بازار سهام را بسيار مناسب ارزيابي مي كنند. در حالي كه به اعتقاد برخي كارشناسان گزارش البرادعي درباره موضوع هسته اي ايران شاخص اعتماد سرمايه گزاران را افزايش خواهد داد برخي ديگر از كارشناسان مساله اصلي اين بازار را مسائل سياسي  نمي دانند. دنباله …

این نوشته در تاریخ ۰۴ اسفند ۱۳۸۶ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

مظاهري: تزريق پول تورم مي‌آورد نه اشتغال

رييس كل بانك مركزي، چالش اصلي نظام بانكي را عدم تعادل منابع و مصارف عنوان كرد و تحول آن را ضروري دانست.

طهماسب مظاهري صبح ديروز در نشست صبحانه با مسئولان اتاق بازرگانی و صنایع ومعادن تهران، گفت : در نظام پولی و بانکی کشور هم اکنون با سیاستهای ناهماهنگ روبرو هستیم که باید در صدد رفع آن برآییم. چالش اصلی نظام بانکی ما این است که این نظام از عدم تعادل منابع و مصارف رنج می برد و به لحاظ توان خدمت دهی نیاز به تعهد ساختاری و رفتاری دارد که البته این امر شروع شده است.

وي با بيان اين كه پیاده سازی اصل ۴۴ قانون اساسی نیاز به دگرگونی در ساختار اقتصادی مملکت دارد گفت: نظام بانکی، صد درصد کنترل شده توسط دولت و با هیئت مدیره مشترک برای چند شرکت است که این به معنای حداقل رقابت است و ما از این نظام با هیئت مدیره مشترک کار خود را برای تحول آغاز کرده ایم. اما شروع یک حرکت جدی در این راستا مستلزم تسریع در برخی عملکردها است. دنباله …

این نوشته در تاریخ ۲۷ بهمن ۱۳۸۶ به دست مسعود بُربُر نوشته شده است

نگاه مديران صنعت خودرو به خصوصي سازي: راه يا بيراه

هايك مي گويد: “بازار تنها روشي است كه در آن، بدون دخالت اجباري و خودسرانه ي قدرت،‌فعاليت ها با يكديگر هماهنگ مي شود. ” صنعت خودرو يك ششم تجارت جهاني را بخود اختصاص داده است. كشور ما با دارا بودن نيروي کار ارزان قيمت، دانش فني در بخش هايي از صنعت خودرو به ويژه قطعه سازي، خطوط توليد و تجهيزات موجود، انرژي ارزان و جايگاه جغرافيايي و بازارهاي منطقه اي که فاقد تکنولوژي خودرو هستند شرايطي بسيار مساعد براي اين صنعت مادر كه در رده ي تكنولوژي هاي متوسط طبقه بندي شده است دارد. با اين همه آن چه در اين صنعت پيش روي ماست عدم پاسخگويي توليد كننده در برابر كيفيت پايين،‌ انحصاري بودن بازار،‌ عدم حضور جدي در بازارهاي منطقه اي و جهاني و قيمت غيرقابل مقايسه با رقباست. دنباله …